Begrotingsbehandelingen BuHaOS

Nieuws

"Minister Kaag staat soeverein deze begrotingsbehandeling te doen. Erudiet, welbespraakt, scherp en soms een tikkeltje vilein. Vakvrouw pur sang. De Kamer krijgt nauwelijks een voet tussen de deur". Zo vatte Cordaid-lobbyist Paul van den Berg op Twitter de begrotingsbehandelingen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BuHaOS) dit jaar samen. Alhoewel dat zeker het geval was, is dit toch niet het hele verhaal. Het debat leverde wel degelijk ook mooie toezeggingen op.

 

 


Aandacht voor de positie van maatschappelijke organisaties
Ook hadden de Kamerleden en de minister veel aandacht voor de krimpende ruimte voor maatschappelijke organisaties. De afgelopen jaren is dit thema steeds meer onder de aandacht gekomen en zal ook in de komende jaren nog in belang toenemen. In reactie op vragen van onder andere Kuik (CDA), Van den Hul (PvdA), Karabulut (SP), Bouali (D66) en Voordewind (CU) zei minister Kaag dat gewaakt moet worden voor de rol van maatschappelijke organisaties als pleitbezorger voor kwetsbare groepen. ‘De kritiek van deze organisaties is misschien niet altijd leuk, maar het is wel een toonbeeld van de veerkracht van onze democratie’, stelde de minister.

 

Daarnaast wordt in 2019 gestart met de opvolging van het beleidskader ‘Samenspraak en Tegenspraak’. Dit kader vormt de leidraad voor het aangaan van relaties met maatschappelijke organisaties, oftewel de strategische partnerschappen tussen het ministerie en maatschappelijke organisaties. Het is daarom goed om te zien dat de Kamer de ontwikkelingen van de krimpende ruimte voor deze organisaties op de voet volgt. Ondanks de goede stappen die met behulp van dit programma zijn gemaakt, stelde Voordewind de kritische vragen over wat de minister hiernaast gaat ondernemen om dit middenveld te versterken, vooral in ontwikkelingslanden. 

Voordewind (CU): ‘Wat gaat de minister verder ondernemen om die maatschappelijke organisaties en dat maatschappelijk middenveld in vooral ontwikkelingslanden te versterken?’

Ook PvdA-Kamerlid Van den Hul benoemde het belang van Samenspraak en Tegenspraak en de evaluatie daarvan. De betrokken organisaties hebben de afgelopen jaren veel tijd gestoken in het bouwen aan vertrouwen. Zij vroeg de minister daarom om bij het uitwerken van het nieuwe kader deze organisaties de ruimte te geven om samen met hun partners te kunnen voortbouwen op dit belangrijke werk. Ook benadrukte zij hier nogmaals het belang dat ook kleine, lokale organisaties toegang hebben tot financiering. Dit is zeker voor organisaties die gemarginaliseerde groepen vertegenwoordigen, zoals LHBTI'ers, mensen met een beperking of migranten, lang niet altijd vanzelfsprekend.

Van den Hul (PvdA): ‘Geef organisaties de ruimte om samen met hun partners voort te bouwen op het programma ‘Samenspraak en Tegenspraak’.

Van der Hul diende aan het eind van het debat nog een motie in over Europese richtlijnen voor vrijheid van vergadering. Deze motie werd helaas door Kaag ontraden. Wel zegde zij een gesprek over relevantie van de richtlijnen toe.

 

Het ontwikkelingsbudget
Uiteraard kwam ook de financiële discussie over het budget voor ontwikkelingssamenwerking aan de orde tijdens de debatten. Meerdere Kamerleden riepen minister Kaag op om de terugkeer naar de afgesproken norm van 0,7% van het BNI te versnellen. Voordewind drong er bij Kaag zelfs op aan om nog tijdens deze kabinetsperiode concrete stappen daartoe te zetten. Kaag zegde dat toe, mits de budgettaire ruimte dat toestaat. De minister stelde echter ook dat ODA niet het enige antwoord is. Er blijft volgens haar een enorm gat tussen ODA en wat nodig is voor de realisatie van de SDGs. Daar zijn private partijen bij nodig en daar zijn belastingopbrengsten bij nodig. Daarom zet Kaag ODA ook in als hefboom, voor slimme, innovatieve en kostenbesparende activiteiten.

 

Aan het eind van het Kamerdebat diende DENK-fractievoorzitter Kuzu een motie in die het kabinet oproept om binnen 5 jaar terug te keren naar een ontwikkelingsbudget van 0,7% van het BNI. Deze motie wordt door minister Kaag helaas ontraden.

 

Stemmingen
Tijdens de debatten zijn door de Kamerleden van de commissie BuHaOS verschillende moties en amendementen ingediend. Over deze voorstellen werd dinsdag 4 december door de hele Kamer gestemd. De coalitie heeft met het aannemen van sommige amendementen ervoor gezorgd dat er extra geld vrijkomt voor de bestrijding van kinderarbeid, anticonceptie in focusregio’s, het tegengaan van kindhuwelijken, de bestrijding van tuberculose en de Dutch Relief Alliance. Ook het amendement van Diks over het uitbannen van genitale verminking van vrouwen werd aangenomen.

 

Tijdens de debatten kwamen ook de adoptieouders van de Sustainable Development Goals (SDGs) op voor hun geadopteerde SDG. Zo voerde de adoptieouders van SDG 6, Stoffer (SGP) en Van Brenk (50PLUS), een motie in over het belang van toegang tot sanitaire voorzieningen. Er zijn op dit gebied nog grote stappen te maken om dit voor 2030 te behalen. Deze motie is dan ook aangenomen. Ook de motie van de adoptieouders Stoffer en Voordewind met betrekking tot SDG 16 werd aangenomen. Hierin word voorgesteld om SDG 16 als expliciet doel te maken voor de diplomatieke posten. De stemmingsuitslagen over alle moties en amendementen op de begroting BuHaOS 2019 zijn hier in de Partos Politieke Monitor te vinden.