Kamer dwingt aandacht af voor civic space in notaoverleg met minister Kaag

Nieuws

De beleidsnota ‘Investeren in Perspectief’ van minister Kaag schetst de lijnen van haar beleid voor de komende vier jaar. Op 28 juni debatteerde de Tweede Kamer hierover met de minister.


Het debat begon hoopvol, met goede inbrengen van verschillende Kamerleden uit zowel oppositie als coalitie. Het debat eindigde helaas rommelig, gehaast en soms zelfs stekelig. Zonde, want deze nota verdiende meer. Toch zijn een aantal lichtpunten te noemen. Zo was er bijvoorbeeld steun van de minister voor de diplomatieke aandacht voor mensenrechten en civic space. Ook werd de ambitie uitgesproken voor een krachtige SDG-toets om andere departementen bij de les te houden en te betrekken.

 

Centraal in onze lobby-brief staan de volgende thema’s van Partos:

 

Maatschappelijke organisaties

Er was veel aandacht voor de ruimte voor maatschappelijke organisaties. D66 Kamerlid Bouali mist concrete acties in de nota omtrent het gegeven dat het maatschappelijk middenveld in veel landen onder druk staat. CDA-Kamerlid Kuik ziet graag dat het maatschappelijk middenveld betrokken wordt bij de uitwerking van de beleidsnota. SP-Kamerlid Alkaya wil dat maatschappelijke organisaties kunnen meepraten over handelsmissies.

PvdA-Kamerlid van den Hul kwam met een 5-punten plan over het maatschappelijk middenveld. Zij stelde het volgende voor:

 

    1. European early warning system voor shrinking civic space (voor vroegtijdige signalering)

    2. Mensenrechten moeten voorop staan in diplomatieke betrekkingen. (Te vaak gaat economie voor mensenrechten)

    3. Ambassades als oren en ogen in een land, toezien op mensenrechten en ruimte maatschappelijk middenveld

    4. Versterk lokale maatschappelijke organisaties

    5. Eerlijke handel kan niet zonder maatschappelijk middenveld.

       

       

Een door de PvdA ingediende motie over de positie van lokale maatschappelijke middenvelden werd door minister Kaag verwelkomd. De motie werd ook door de Tweede Kamer aangenomen. De motie verzoekt de regering de extra middelen voor de diplomatieke posten ook in te zetten voor extra capaciteit gericht op het samenwerken met en versterken van mensenrechten en het lokaal maatschappelijk middenveld.

 

De PvdA-motie over de versterking van lokaal maatschappelijke middenvelden in handelsverdragen opnemen, kon helaas niet op steun van de meerderheid van de Tweede Kamer rekenen.

 

De motie van PvdA en D66 voor een European Early Warning System met betrekking tot civic space wordt op verzoek van minister Kaag, die er welwillend tegenover staat, aangehouden tot na de zomer.

 

Beleidscoherentie & SDGs

Zonder het expliciet zo te benoemen waren de inbrengen van Diks (GL) Ouwehand (PvdD), Alkaya (SP) en Karabulut (SP) echte coherentie-inbrengen. Zij benadrukten dat ook ander beleid (dan gericht op ontwikkelingssamenwerking) gevolgen heeft voor ontwikkelingslanden. Van den Hul (PvdA) vroeg naar de concrete invulling van de SDG-toets. In haar reactie zegde minister Kaag toe dat haar ministerie via de SDG-toets mee zal kijken bij andere departementen om te bewaken dat beleid ten goede komt aan ontwikkelingslanden

 

Een PvdD-motie om de Monitor Brede Welvaart te betrekken bij de uitwerking van de beleidsnota kon rekenen op voldoende steun van de rest van de Tweede Kamer.  

 

Een andere PvdD-motie, over het inzetten op álle duurzame ontwikkelingsdoelen, is tot nader orde aangehouden.

 

Een overzicht van alle moties vind je hier.

 

Budget

Ten slotte het budget. De coalitiepartijen D66 en CU benadrukte blij te zijn met de extra middelen voor ontwikkelingssamenwerking én met het commitment terug te keren naar 0,7%. D66 en SGP riepen minister Kaag op om al eerder dan in 2030 de 0,7%-norm weer te halen.

Minister Kaag stelde dat zij er altijd voor zal vechten dat de ODA-middelen die hard zijn bevochten in de coalitieonderhandelingen worden besteed aan waar ze ook écht voor bedoeld zijn. Ook stelde zij dat zij eigenlijk sneller dan in 2030 terug wil naar de 0.7% van het BNP voor ontwikkelingssamenwerking, maar dat dat nu eenmaal niet is wat is afgesproken.

 

Kortom, een boeiend debat!

 

Het hele debat is hier terug te kijken of te lezen. Een uitgebreid verslag van debatten als deze zijn iedere week terug te vinden in de politieke monitor. Ben je lid van Partos en wil je de politieke monitor ook standaard ontvangen? Mail daarvoor Ingrid Coenen (politiek analist) op ingrid@partos.nl