Minister Ploumen zegt jaarlijkse rapportage beleidscoherentie toe

Nieuws

Afgelopen maandag (23 maart jl.) organiseerde Partos samen met de FMS en Woord en Daad een grote conferentie over beleidscoherentie. Aanleiding was het rapport Let’s Walk the Talk Together; de stand van zaken van beleidscoherentie voor ontwikkeling die de drie organisaties in samenwerking met een aantal Partos-leden hebben geschreven.


Hoewel er veel gesproken wordt over beleidscoherentie, blijven de resultaten vaak nog achter. Het thema was dan ook: op naar the next level! Minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking ontving het eerste exemplaar van de publicatie uit handen van Bart Romijn, directeur van Partos. Goed nieuws, want minister Ploumen zegde in haar speech toe om met een eigen jaarlijkse rapportage te komen.

 

Beleidscoherentie als ‘gouden standaard’ voor ontwikkelingssamenwerking
Dagvoorzitter Kirsten van den Hul vond het goed dat er zo’n 150 mensen aanwezig waren: “Om van intenties naar concrete acties te gaan hebben we meer samenwerking nodig”. Paul Engel, voormalig directeur van ECDPM, ziet zelfs kansen voor beleidscoherentie als effectiviteitsstandaard: “Beleidscoherentie voor ontwikkeling is zo simpel: het zou de gouden standaard voor ontwikkelingssamenwerking moeten worden.”


Bart Romijn voegt toe dat de coherentiemonitor zowel een witboek als een zwartboek is. “Eigenlijk is het een beetje vijftig tinten grijs. Maar dan veel spannender en veel belangrijker,” zegt Romijn. Het gaat namelijk om zowel de effectiviteit, geloofwaardigheid als om een machtsstrijd. De Commitment to Development Index (CDI), waarop Nederland steeds verder afzakt, is een goede indicator voor Beleidscoherentie voor Ontwikkeling (BCO), omdat het zowel over de kwaliteit als de kwantiteit van hulp gaat. Hij hoopt dat Nederland snel weer in de top 3 komt. Met deze woorden overhandigde Romijn de allereerste ‘Coherentiemonitor’ aan de minister.


Kans voor coherentie in nieuwe SDG’s
Minister Ploumen gaf aan erg blij te zijn met de coherentiemonitor. Ze komt graag zelf jaarlijks met een rapportage over beleidscoherentie. “Nu moet iedereen te veel de informatie bijeensprokkelen uit verschillende rapporten. Er is nu blijkbaar sprake van een gebrek aan transparantie”, aldus de minister. Ook zijn de Sustainable Development Goals (SDGs) een mooie aangelegenheid om op internationaal niveau afspraken te maken over coherentie. Ploumen: “Het mooie aan de SDGs is dat het niet alleen gaat over wat wij moeten doen in arme landen, maar het is een universele agenda. Het is te simpel om coherentie te zien als iets wat wij moeten aansturen en doen. Beleidscoherentie voor ontwikkeling is dan ook veel meer dan do no harm: het gaat erom hoe je met je beleid de positieve effecten kan versterken.”

Beleidscoherentie voor ontwikkeling is zo simpel: het zou de gouden standaard voor ontwikkelingssamenwerking moeten worden

Structurele dialoog nodig?
Na de speech van de minister volgde het eerste panelgesprek. Hoe kunnen we op een effectieve manier de institutionele inbedding van beleidscoherentie organiseren? Oftewel, waarom wordt er wel zoveel over gesproken en geschreven, maar wordt het nog te weinig uitgevoerd in de praktijk? Volgens Margriet Kuster van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is vooral mobilisatie belangrijk: “Als mensen zien dat het echt een belangrijk onderwerp is, dan zullen landen er ook echt wat aan gaan doen.” Volgens Suzan Cornelissen van de FMS is het dan echter wel belangrijk dat de prioriteiten specifieker worden. Alleen dan is het goed mogelijk om het grote publiek erbij te betrekken.


Volgens Paul Engel moeten we er echter niet aan voorbijgaan dat coherentie vooral een politieke uitdaging is. Over het opzetten van een structurele dialoog tussen de verschillende actoren, zijn de meningen echter verdeeld. Margriet Kuster vindt het een sympathiek idee, maar het kost wel erg veel tijd, geld en moeite. Volgens haar moeten diplomaten meer netwerkers worden om zo die structurele dialoog gaande te houden. Engel vindt juist dat we beleidscoherentie structureel moeten vastleggen: “Ja, het kost tijd, geld en energie. Maar nu hangt het te veel af van hoe belangrijk de minister dit onderwerp vindt.” Suzan Cornelissen voegt daar nog aan toe dat we ook moeten kijken hoe we op lokaal niveau de dialoog met lokale partners kunnen verbeteren.


Of toch vooral een strategische nota vanuit het kabinet?
Na de koffiepauze kwam de tweede vraag van vandaag aan de orde: Wat is nu eigenlijk de rol van de politiek in het debat over beleidscoherentie? Bram van Ojik (GroenLinks): “De rol van Kamerleden is vooral het controleren van de regering. NGO’s hebben de belangrijke rol om deze onderwerpen te agenderen en druk te blijven zetten.”


De aanwezige Kamerleden zijn het erover eens dat er veel gepraat wordt over beleidscoherentie, maar dat de echte acties op dit gebied nog wel eens tekort schieten. Roelof van Laar (PvdA) is dan ook blij met de toezegging van de minister vorige week dat we beter moeten gaan meten wat nu echt de impact is van ons beleid, “want alleen als je de impact weet kan je een goede politieke afweging maken of het de schade waard is.”Agnes Mulder (CDA) benadrukt dat er niet altijd sprake is van tegengestelde belangen. Zo zouden we bijvoorbeeld vaker de kennis van het Nederlandse bedrijfsleven in kunnen zetten in ontwikkelingslanden.


Bram van Ojik is echter niet per se blij met de rol van het bedrijfsleven, ook al wordt die steeds belangrijker. “Maar het belangrijkste is dat we dit debat niet verdoezelen. Er zijn hele grote economische belangen in het spel.” Hiervoor is het van belang dat het kabinet met een strategische nota komt over de keuzes die worden genomen op het gebied van coherentie. Ook Agnes Mulder vindt dat we beter in beeld moeten krijgen wat de concrete doelstellingen zijn. Volgens Roelof van Laar zou het maatschappelijk middenveld hierin een belangrijke rol kunnen spelen.


Beleidscoherentie voor ontwikkeling leeft
Het onderwerp leeft, dat blijkt wel uit het debat vandaag. Zelfs zo goed dat de conferentie in heel Nederlandtrending topic (#bco15) op Twitter was! Koos de Bruijn van Partos benadrukt dat het de bedoeling is dat over één of twee jaar weer een coherentiemonitor uitkomt. Zo kunnen we in de gaten houden wat er precies gebeurt op het gebied van coherentie. Mijke Elbers van de FMS voegt hieraan toe dat het nu belangrijk is dat we met z’n allen doelstellingen zetten voor de coherentieagenda.


Dankzij deze eerste stap, de eerste Coherentiemonitor, is het onderwerp beleidscoherentie en het belang voor ontwikkelingslanden weer hoger op de politieke agenda gekomen. De coherentiemonitor wordt nu verder gedeeld met de relevante partijen. De minister, NGOs, Kamerleden, het bedrijfsleven en kennisinstellingen zijn op hun verantwoordelijkheden aangesproken. De eindconclusie is in ieder geval duidelijk: de beleidsaanbevelingen uit de monitor moeten nu ook echt in de praktijk worden gebracht! En natuurlijk gaan Partos, de FMS en Woord en Daad dit in de gaten houden de komende tijd.