In een wereld die snel verandert, zijn nieuwe perspectieven, ideeën en vormen van samenwerking hard nodig. Het is daarom belangrijk dat ook jongeren een stem krijgen in de toekomst van internationale samenwerking, omdat zij andere inzichten en ervaringen meebrengen. Tegelijkertijd zien we dat de governance structuren en besturen binnen de sector gedomineerd worden door oudere generaties, waardoor deze generatie nog vaak de beslissingen neemt. Samen met jongeren en Stephanie Wellink van het ministerie van Buitenlandse Zaken gingen we in gesprek.
Van tokenisme naar betekenisvolle jongerenparticipatie
Al snel werd duidelijk dat betekenisvolle jongerenparticipatie meer vraagt dan een uitnodiging. Jongeren noemden een aantal voorwaarden die volgens hen onmisbaar zijn: transparantie over het doel, de verwachtingen en wat jongeren eruit kunnen halen, toegang tot alle relevante informatie, begrijpelijke en gemeenschappelijke taal, ruimte voor agency en een inclusieve aanpak waarbij ook gemarginaliseerde groepen worden betrokken. Maar misschien wel het belangrijkste: de bereidheid van organisaties en besluitvormers om daadwerkelijk macht te delen.
De valkuilen bij jongerenparticipatie
Ook de obstakels kwamen uitgebreid aan bod. Jongeren zien dat participatie nog te vaak een losse toevoeging is, zonder duidelijke opvolging of structurele inbedding in een organisatie. Adviesraden hebben niet altijd invloed op besluiten, een terugkoppeling van wat er wordt gedaan met de adviezen blijft vaak uit en jongeren verdwijnen uit beeld zodra de uitvoering begint. Daarnaast kost goede participatie tijd, capaciteit en budget. Daardoor doen vaak vooral hoogopgeleide jongeren met voldoende middelen mee, terwijl de perspectieven van andere groepen jongeren ondervertegenwoordigd blijven.
Hoe kan het anders
Tijdens de break-outsessies dachten deelnemers na over hoe het anders kan. De rode draad: sluit aan bij wat er al is en probeer niet het wiel opnieuw uit te vinden. Werk samen met bestaande jongereninitiatieven, investeer in langdurige relaties met jongereninitiatieven en creëer ruimte voor co-creatie vanaf het begin van een proces. Geef jongeren niet alleen een stem, maar ook echte beslissingsruimte. Dat vraagt om wederzijds vertrouwen, transparantie en het actief delen van informatie.
Ook representatie kreeg veel aandacht. Met welke jongeren gaan we nu eigenlijk in gesprek? En wiens stemmen ontbreken? Deelnemers benadrukten specifiek het betrekken van praktisch opgeleide jongeren, jongeren met een beperking en jongeren uit het Mondiale Zuiden. Een belangrijke boodschap: blijf evalueren wie je bereikt en wie niet.
Daarnaast kwamen er volop concrete ideeën voorbij: van mentorschappen en capaciteitstrajecten tot invloedrijke functies voor jongeren binnen een organisatie. Sommigen gingen een stap verder en stelden voor om het perspectief om te draaien. Wat nou als Partos youth led zou zijn en ‘mensen met ervaring’ een adviesraad zouden vormen? Het was een inspirerende brainstormsessie met een belangrijke conclusie. Maak ruimte voor jongeren, geef ze vertrouwen en schrijf niet vooraf voor wat hun bijdrage moet zijn. Betekenisvolle participatie begint met echt luisteren én bereid zijn om invloed te delen.
De toekomst van jongerenparticipatie bij Partos
Ook voor Partos zelf leverde de bijeenkomst belangrijke vragen op. Wat is precies het doel van jong OS? Voor wie is het bedoeld? Welk mandaat krijgt het, hoe wordt het ondersteund, hoe zorgen we ervoor dat jongeren er duurzaam iets uit halen en met wel doel gaan we verder? Deelnemers benadrukten dat een sterke basis begint met het beantwoorden van deze vragen én het toetsen daarvan bij jongeren zelf.
Deze bijeenkomst was een mooie stap. De inzichten en ideeën nemen we mee in de volgende sessies, waarin we samen verder werken aan hoe jongerenparticipatie binnen internationale samenwerking én binnen Partos concreet vorm zou kunnen krijgen.