Van ‘poverty porn’ naar ‘AI-generated poverty porn’
Nieuw onderzoek laat zien dat internationale NGO’s AI-tools gebruiken om beelden te genereren van armoede en kwetsbaarheid. Deze beelden tonen geen echte mensen, maar reproduceren wel bekende en problematische dilemma’s: hulpeloze slachtoffers, anonieme gezichten en een eenzijdig beeld van het mondiale zuiden. In internationale media wordt inmiddels gesproken over ‘AI-generated poverty porn’. Het feit dat deze beelden AI-gegenereerd zijn, lijkt organisaties soms het gevoel te geven dat ethische richtlijnen rond consent of representatie minder relevant zijn. Maar de impact blijft groot: ook AI-beelden beïnvloeden hoe gemeenschappen worden gezien – en hoe machtsverhoudingen worden bevestigd of uitgedaagd.
Een bewuste keuze voor authenticiteit
Mensen met een Missie kiest er op dit moment bewust voor om géén AI-beelden te gebruiken in haar communicatie. Niet uit technologische afkeer, maar vanuit haar kernwaarden: dialoog, vertrouwen en gelijkwaardigheid. De organisatie werkt langdurig samen met lokale fotografen in de landen waar zij actief is. Hun beelden zijn geworteld in context, relatie en wederzijds begrip – iets wat een algoritme niet kan vervangen.
Volgens communicatie specialist Esther Pordon gaat het daarbij niet alleen om de mensen die worden afgebeeld, maar ook om het vertrouwen van het publiek: “Als de beelden niet echt zijn, wat zegt dat dan over de verhalen die we vertellen – en over het werk zelf?”
Ook fotografen uit het netwerk van Mensen met een Missie benadrukken dit punt. Authenticiteit ontstaat volgens hen niet door esthetiek, maar door tijd, nabijheid en verantwoordelijkheid. Beelden reizen verder dan het moment waarop ze zijn gemaakt, en vragen daarom om zorgvuldigheid.
AI is niet ‘het probleem’ – maar vraagt wel om keuzes
Tegelijkertijd is de realiteit complex. AI is niet meer weg te denken, en voor kleinere organisaties – ook in het mondiale zuiden – kan het een toegankelijke manier zijn om zichtbaar te zijn. De vraag is dus niet óf AI een plek heeft in onze sector, maar hoe we deze technologie inzetten, vanuit welke waarden en met welk doel. De ethische uitdaging zit niet in de tool zelf, maar in de intenties, kaders en machtsverhoudingen eromheen. Zonder reflectie en duidelijke richtlijnen dreigt AI juist die koloniale patronen te versterken die veel organisaties proberen te doorbreken.
Het gesprek voortzetten
De reflectie van Mensen met een Missie laat zien dat er geen simpele antwoorden zijn. Wel onderstreept zij de urgentie om als sector het gesprek te voeren over verantwoord AI-gebruik in communicatie: samen leren, experimenteren en grenzen stellen.
Partos nodigt communicatieprofessionals uit om dit gesprek samen te verdiepen tijdens de sessie ‘AI-richtlijnen in de communicatiepraktijk’ op 20 januari. Deze bijeenkomst is een startpunt om ervaringen te delen, dilemma’s te bespreken en gezamenlijk te verkennen hoe AI kan bijdragen aan eerlijke, respectvolle en toekomstbestendige communicatie.