257 miljoen geen extra investering, maar verschoven naar Nederlandse asielopvang
Waar het coalitieakkoord spreekt over een jaarlijkse extra investering van 257 miljoen euro in ontwikkelingssamenwerking, blijkt uit de CPB-doorrekening dat dit bedrag de komende tien jaar volledig wordt besteed aan de opvang van asielzoekers in Nederland.
Deze middelen kunnen daardoor niet besteed worden aan humanitaire hulp, klimaatfinanciering, onderwijs, vrouwenrechten en versterking van het maatschappelijk middenveld. Allemaal onderwerpen die in het coalitieakkoord genoemd worden. Juist nu, in een tijd van toenemende geopolitieke instabiliteit en verschuivende allianties, is internationale samenwerking belangrijk voor de positie van Nederland als betrouwbare partner. De intensivering van het ODA-budget volledig in eigen land spenderen draagt niet bij aan een serieuze stap richting de internationaal erkende norm van 0,7% van het bruto nationaal inkomen.
Dit komt boven op de andere tegenvaller die al in het coalitieakkoord zat: de dekking voor de steun aan Oekraine. De nieuwe coalitie wil 419 miljoen euro aan Oekraine-steun uit het ODA-budget betalen. Terwijl dat tot noch toe uit algemene middelen gebeurde, zélfs door het afgelopen kabinet. Dit alles conform de wens van de Kamer sinds de inval van Rusland (de meerderheid van toen, is er nog steeds).1
De CPB-doorrekening maakt duidelijk dat de in het coalitieakkoord beloofde investering in ontwikkelingssamenwerking een wassen neus kan blijken. Om dat te voorkomen roept Partos het kabinet en de Tweede Kamer op om:
- Minimaal 257 miljoen per jaar extra te investeren wordt in humanitaire hulp, klimaat, onderwijs, vrouwenrechten en het verstevigen van het maatschappelijk middenveld;
- De koppeling van het ODA-budget met het bruto nationaal inkomen (BNI) te herstellen. Nederland heeft internationaal afgesproken om 0,7% van het BNI te besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Op dit moment geven we echter maar ongeveer 0,44% uit. Dat schaadt onze geloofwaardigheid en positie op het wereldtoneel. Het is daarom hoog tijd om de koppeling tussen het ODA-budget en het BNI te herstellen en duidelijke stappen te zetten richting de 0,7%-norm. Dit is al afgesproken binnen de OESO en de Verenigde Naties (SDG’s), en gesteund door een meerderheid van de Tweede en Eerste Kamer met diverse moties. In de huidige Tweede Kamer is hier ook een duidelijke meerderheid voor te vinden.
- Te investeren in een krachtig maatschappelijk middenveld. Wereldwijd staat de ruimte voor maatschappelijke organisaties onder sterk toenemende druk, zo blijkt uit een reeks publicaties van onder meer Civicus, Freedom House, AIV, College voor de Rechten van de Mens en de Europese Commissie. Nederland moet juist nu langjarig investeren in democratisering, mensenrechten en vrije media. Dit is niet alleen een morele keuze, maar ook een strategische: sterke samenlevingen zijn de beste garantie tegen conflict en migratie en voor economische ontwikkeling.
Ontwikkelingssamenwerking vraagt om echte keuzes, geen begrotingstechniek. De wereld kan niet wachten.