yellow shape
Communicatie & Beeldvorming Nieuws

Online haat en polarisatie

Terwijl het buiten flink warm was, was het in de kelder van Wemos, in hartje Amsterdam heerlijk koel. En dat kwam goed uit, want precies daar was de bijeenkomst over hoe om te gaan met online haat en polarisatie, op donderdagmiddag 27 juni.

04 juli 2024

De eerste spreker is Dr. Ir. Tijs van den Broek, onderzoeker bij de Vrije Universiteit. Hij dioet ondermeer onderzoek naar #Briding bij maatschappelijk onderzoeksbureau EMMA. Tijs begint met een nummer van Snelle “een Beatle en een Stone” over een verliefd stel wat heel anders is, maar elkaar daardoor juist goed aanvult. De sfeer zit er meteen lekker in. Zijn betoog: Je hoeft het niet met elkaar eens te zijn, als je elkaar maar de ruimte geeft en vertrouwd.

Meerdere vormen van polarisatie

Tijs legt verder uit dat er meerdere vormen van polarisatie zijn: op onderwerp en polarisatie tussen groepen. Uit onderzoek blijkt dat de polarisatie op onderwerp de afgelopen jaren redelijk stabiel is. Het aantal mensen dat ergens voor of tegen is, is al jaren hetzelfde. Wat wel steeds meer toeneemt is de polarisatie tussen groepen. Tijdens de coronacrisis was er bijvoorbeeld een duidelijk verschil tussen de “wappies” en de “schapen”. Het probleem bij deze vorm van polarisatie, is dat er niet meer naar elkaar geluisterd wordt, want de ander is “toch maar een wappie, of een schaap”. Er wordt niet meer gekeken waar het over gaat, maar naar de groep waar iemand bij hoort. Dit valt onder affectieve polarisatie, waar polarisatie meer is gekoppeld aan een sociale identiteitsperspectief.

Wat helpt om online polarisatie tegen te gaan?

Als onderzoeker wil hij ook graag weten wat er nu helpt om polarisatie tegen te gaan. Vaak is het idee dat wanneer er meer contact is tussen mensen en groepen, dat er meer begrip is. Offline werkt dat inderdaad zo, maar online niet. Maar wat helpt dan wel? Tijs geeft een aantal voorbeelden:

  • Vaak werkt het om vanuit het perspectief van de ander begrip op te brengen. Dat vergt wel enige denkoefening.
  • Deel positieve energie: bijvoorbeeld een smiley tekenen als recaptcha.
  • Goede moderatie
  • Zet de mogelijkheid tot reageren ’s nachts bijvoorbeeld uit.
  • Geen anonieme reacties.
  • Schrijf vanuit je persoonlijke ervaring. Dat wekt empathie op, en mensen kunnen jouw eigen ervaring minder ter discussie stellen.

Tips om om te gaan met online haat

Uiteindelijk geeft Tijs aanbevelingen over hoe je het beste kan omgaan met online haat en polarisatie op jouw platformen:

  • De meest effectieve interventies richten zich op sociale connectie tussen discussanten, die bereid zijn om naar andere meningen te luisteren.
  • Combinaties van offline en online communicatie-interventies kunnen mogelijk effectief zijn.
  • Maak een keuze over welke platformen het waard zijn om op te blijven.
  • Zet de norm/sfeer met een eerste, consturctieve opmerking in een discussie.
  • Zorg niet voor eenmalige discussies, maar voor meerdere “rondes”.

Moderatie in online communities

De tweede spreker is Balázs Dezsényi van RNW Media. In de sessie van vandaag geeft hij en klein voorproefje van de uitgebreide trainign van RNW Media: Counter Disinformation and Hate Speech with Digital Media. Balázs begint met een warming-up en vraagt iedereen naar welke digitale communities zij deel uitmaken. Dit helpt ons een beter beeld te krijgen van de verschillende soorten digitale communities en benadrukt dat elk platform verschillende methoden kan toepassen om een veilige digitale ruimte te creëren.

Soorten moderatie

Balázs geeft aan dat er verschillende moderatie zijn. Afhaneklijk van het platform, de boodschap het publike en je eigen voorkeuren of capaciteiten, kan je hieruit een keuze maken. Sommige platforms bieden bijvoorbeeld maar één of twee varianten aan. Daarnaast is de pre-moderaties vaak tijdrovend en haalt het de snelheid uit de discussie. Aan de andere kant kun je er zo ook voor zorgen dat het platform een veilige omgeving is waar ieder zijn mening durft te geven.

  • Pre-moderatie: Inhoud wordt gescreend voordat het live gaat.
  • Post-moderatie: Inhoud wordt beoordeeld nadat het live is gegaan.
  • Reactieve moderatie: Gebruikers rapporteren ongepaste inhoud.
  • Gedistribueerde moderatie: Gemeenschapsleden stemmen op inzendingen.
  • Geautomatiseerde moderatie: Moderatie door AI.
  • Geen moderatie: Geen controle op inhoud.

Oefen met moderatie: een rollenspel

Door de groep in twee teams te verdelen en een simulatiespel te spelen, reflecteren we op de manieren waarop je als moderator op opmerkingen kunt reageren. Balázs categoriseert opmerkingen als ondersteunend/constructief, nieuwsgierig, negatief/onconstructief, antagonistisch, en beledigend/aanstootgevend. Hij geeft verschillende opties voor moderators om te reageren, zoals een like geven, positieve affirmatie, een vraag beantwoorden, informeren, negeren, uitdagen, publiekelijk gemeenschapsrichtlijnen handhaven, een opmerking verbergen (met eventueel een bericht naar de gebruiker), of een opmerking verbergen en de gebruiker blokkeren.

Balázs heeft een tabel gemaakt die je kunt raadplegen wanneer er een vervelende opmerking op jouw platform verschijnt, om zo te bepalen wat de meest geschikte reactie is. De belangrijkste punten van deze oefening zijn dat moderatie een hulpmiddel is om een inclusieve digitale gemeenschap te creëren. Daarnaast kan het gebruikt worden om te communiceren met gebruikers en om gemarginaliseerde groepen te betrekken in gesprekken. Echter, moderatie blijft een complexe uitdaging, vooral in gepolariseerde situaties.

Tips & Trick voor moderatie

Tot slot geeft Balázs enkele moderatie tips & tricks:

  • Small talk is belangrijk
  • Tag je inbox
  • Blijf op de hoogte van gesprekken
  • Zorg voor tijdig crisismanagement
  • Definieer en behandel spam

Met deze richtlijnen hopen we een veiligere en inclusievere digitale omgeving te bevorderen.