Beyond Aid: a Global Majority manifesto for the 2026 Global Partnerships Conference
Het manifest dat onder supervisie van BOND is gepubliceerd in aanloop naar de Global Partnerships Conference in Londen van 19 en 20 mei geeft goede en concrete handvaten. Het manifest roept op tot een fundamentele transformatie van het wereldwijde ontwikkelingssysteem. Een echt diepgaande systeemverandering dus. Volgens de initiatiefnemers is het huidige systeem gevormd door koloniale machtsverhoudingen. Besluiten over financiering worden vaak ver van lokale gemeenschappen genomen, geld loopt via kostbare tussenlagen en verantwoording aan donoren weegt vaak zwaarder dan impact voor gemeenschappen zelf. Het manifest pleit daarom voor een bewuste herverdeling van macht. Een van de concrete voorstellen is dat minimaal 25% financiering direct terechtkomt bij lokale organisaties. Ook zouden verantwoordingssystemen veel sterker moeten aansluiten bij lokaal gedefinieerde prioriteiten en resultaten.
Beyond Aid: van hulp naar gedeelde macht
De kernboodschap is helder: kleine aanpassingen aan het bestaande systeem zijn niet genoeg. Wat nodig is, is een verschuiving van hulpafhankelijkheid naar gedeelde macht en lokaal gedreven actie. Het roept op tot concrete, tijdgebonden toezeggingen samen met actoren uit de Global Majority. Geloofwaardigheid wordt niet opgebouwd door conferentieverklaringen, maar door meetbare, structurele verandering.
Van ambitie naar praktijk: lokaal geleide ontwikkeling
Waar het Beyond Aid-manifest vooral een systeemkritiek formuleert, vertaalt een bredere internationale oproep die agenda naar concrete handelingsperspectieven.
Op initiatief van Peace Direct heeft Partos zich aangesloten bij de Call to Action on Locally Led Development, die verschijnt voorafgaand aan de publicatie van de nieuwe OESO-richtlijnen voor lokaal geleide ontwikkeling op 29 mei. In deze Call to Action roepen we alle ontwikkelingspartners op om de OESO-richtlijnen voor lokaal gedreven ontwikkeling daadwerkelijk te integreren in hun beleid, programma’s en partnerschappen. Daarbij draait het onder meer om:
- Wees helder over intenties en definities van lokaal gedreven ontwikkeling binnen je organisatie.
- Implementeer betekenisvolle co-creatie door lokale actoren als medebeslissers te erkennen.
- Ontwikkel gelijkwaardige partnerschappen gebaseerd op vertrouwen en gedeeld eigenaarschap.
- Verbeter personeelsbeleid door lokale expertise te prioriteren en besluitvorming te decentraliseren.
- Zorg voor kwalitatieve financiering die langdurig, voorspelbaar en flexibel is voor lokale actoren.
- Herdefinieer de rol van internationale tussenpersonen richting advies, facilitering en capaciteitsondersteuning.
- Vereenvoudig due diligence en deel risico’s eerlijk in plaats van ze af te wentelen op lokale partners.
- Bevorder lokaal gedragen monitoring en evaluatie die cultureel passend en lokaal verankerd is.
- Stimuleer transparantie en verantwoording door bij te houden hoeveel financiering lokale actoren direct bereikt.
De Call to Action is een uitnodiging aan alle ontwikkelingspartners om samen te bouwen aan een internationaal ontwikkelingssysteem dat gebaseerd is op waardigheid, gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid voor iedereen. De Call to Action is daarmee meer dan een intentieverklaring. Het is een uitnodiging om ontwikkelingssamenwerking fundamenteel anders vorm te geven — van subsidiekader tot uitvoering.
Een toekomstvisie richting 2040
Ook in Nederland staat de discussie over de toekomst van ontwikkelingssamenwerking nadrukkelijk op de agenda. De Adviesraad Internationale Vraagstukken gaat aan de slag met een adviesaanvraag van de nieuwe minister Sjoerd Sjoerdsma over een toekomstvisie op ontwikkelingssamenwerking richting 2040. De minister erkent in zijn beleidsbrief dat een nieuwe visie hard nodig is, nu partners in het mondiale Zuiden op gelijke voet willen samenwerken op terreinen als veiligheid, migratie en handel, terwijl ODA-budgetten wereldwijd krimpen en de uitvoering van de SDG’s stagneert. Het advies zal ingaan op vier specifieke onderwerpen: de doelstelling van ontwikkelingssamenwerking, democratie en rechtsorde, de rol van de EU en mondiaal bestuur.
De adviesraad zoekt daarbij actief input: met wie moet er gesproken worden, wat moet er gelezen worden, en welke vragen moet de raad stellen die de minister zelf niet stelt? Partos levert hier graag actief een bijdrage aan. De (zuidelijke partners van) ontwikkelingssamenwerkingsorganisaties zijn een belangrijke stem als we het hebben over de toekomst ervan. Binnen het project Nieuwe Coalities voor Internationale Samenwerking starten we met een consultatie met leden én hun zuidelijke partners. Want juist hun ervaringen en perspectieven zijn essentieel in het gesprek over de toekomst van internationale samenwerking. Leden worden hierover benaderd.
Tijd voor actie
De drie ontwikkelingen hierboven laten zien dat ontwikkelingssamenwerking zich op een kantelpunt bevindt. Het huidige systeem staat onder druk, maar tegelijkertijd ontstaan er steeds concretere voorstellen voor een eerlijker alternatief. De drie initiatieven die hier beschreven worden — het Beyond Aid-manifest, de OESO-richtlijnen voor lokaal gedreven ontwikkeling en de AIV-adviesaanvraag — wijzen allemaal in dezelfde richting: het huidige systeem is niet langer houdbaar en vraagt om echte systeemverandering.
Voor Partos en haar leden ligt hier een duidelijke opdracht. Niet alleen reageren op veranderingen, maar actief meebouwen en het voortouw nemen in de transitie. Door leden én zuidelijke partners nadrukkelijk actief te betrekken bij de consultatie voor de AIV, door de OESO-richtlijnen concreet te vertalen naar de Nederlandse praktijk en door het Beyond Aid-manifest te omarmen als kompas, kan het Partos netwerk een belangrijke rol spelen in het vormgeven van een eerlijker en effectiever ontwikkelingssysteem.
De bouwstenen liggen er. Nu is het tijd om verder te bouwen.