yellow shape
Belangenbehartiging & Beleidsbeïnvloeding Nieuws

Cruciale stemmingen over de ruimte voor maatschappelijke organisaties en het ontwikkelingsbudget

Komende week stemt de Tweede Kamer over amendementen die bepalen of maatschappelijke organisaties nog volwaardig kunnen deelnemen aan het democratisch debat — en of Nederland zijn internationale verplichtingen serieus neemt. De inzet is groot: gaat Nederland door op de weg van bezuinigingen en beperkingen, of kiest het voor een koers die het maatschappelijk middenveld versterkt en de betrouwbaarheid van Nederland als internationale partner herstelt?

19 maart 2026

Een belangrijk politiek moment

Komende week wordt stemt de Tweede Kamer over de amendementen ingediend op de begroting, waaronder die van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Tijdens de begrotingsbehandeling eind januari ging veel aandacht uit naar de positie en financiering van maatschappelijke organisaties. Een paar van de amendementen die in stemming worden gebracht ogen die positie te versterken.

Pleiten en beïnvloeden

In een gezonde democratie moet het maatschappelijk middenveld de ruimte en middelen hebben om hun werk onafhankelijk, deskundig en duurzaam uit te voeren. Een belangrijk onderdeel van het werk is het informeren van beleidsmakers en Kamerleden, over de daadwerkelijke impact van het beleid waar zij over spreken. Deze ruimte en middelen staan onder druk nadat het vorige kabinet besloot pleitbezorging in Nederland uit te sluiten als subsidiabele activiteit. Het amendement Kröger c.s. wil dit recht zetten. De mede-indieners van het amendement hebben op dit moment gezamenlijk een meerderheid in de Tweede Kamer. De bal ligt dan bij Minister Sjoerdsma voor een gedegen uitvoering.

Het amendement sluit aan bij zorgen die al langer leven binnen de sector. De afgelopen jaren zijn maatschappelijke organisaties steeds vaker geconfronteerd met korte termijn financiering en een toenemende nadruk op resultaten die snel meetbaar en zichtbaar zijn. Dat terwijl hun werk juist vraagt om continuïteit. Het uitsluiten van pleitbezorging zet democratische tegenspraak onder druk, het vermindert de kwaliteit van beleid en veel maatschappelijke organisaties zouden een cruciaal instrument verliezen om misstanden te signaleren. Daarbij zou het een zorgelijk precedent kunnen scheppen voor verdere beperkende maatregelen voor maatschappelijke organisaties. Juist deze tegenspraak en een sterk maatschappelijk middenveld is een cruciaal onderdeel van onze democratische rechtstaat.

Herstel van de koppeling

Verder liggen er nog twee andere amendementen op de plank in de Kamer, deze over het herstel van het ODA-budget aan de koppeling van 0,7% van het BNI. Zowel van Kamerlid Kröger (GL-PvdA) en Ceder (ChristenUnie). Dit amendement verwijst naar de internationale OESO-afspraak waar Nederland al ruim 70 jaar aan gecommitteerd is.  Beide amendementen verwijzen ook naar eerder aangenomen moties Huizinga-Heringa c.s. [Eerste Kamer] en Hirsch c.s. [Tweede Kamer] van het afgelopen jaar, die in deze begroting niet zijn uitgevoerd. De amendementen bieden  het kabinet de mogelijkheid om alsnog uitvoering te geven  aan de wens van beide kamers.

De historische bezuinigingen van het vorige kabinet hebben al veel schade aangericht. Daarnaast pint het besluit om het budget te ontkoppelen van de 0,7% nu vast op een schamele 0,44%. Juist in deze tijd is het belangrijk dat Nederland een betrouwbare internationale partner is. En dat de coalitiepartijen tegemoet komen aan hun belofte om te investeren in Internationale Samenwerking.

Nederland is geen eiland

De stemmingen over de begroting vormen een cruciaal moment om eerdere besluiten van het vorige kabinet te herstellen. Des te meer omdat vorig jaar partijen in de Eerste Kamer al aangaven niet in te stemmen met een begroting waarop de koppeling niet hersteld was. Het past een minderheidskabinet om gehoor te geven aan de wens van de kamer, en deze twee wijzigingen lijken een brede maatschappelijke en politieke steun te hebben.